Monday, January 13, 2014

မိလိႏၵက်မ္း၏ အဓိက ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္ေသာ မိလိႏၶမင္းႀကီးႏွင့္ အရွင္နဂေသန တို႕ ရွိခဲ့ေသာ သာသနာ ထြန္းကားခဲ့ေသာ ေယာနကတိုင္း ခုတစ္ဖန္ ေယာနကတိုင္း (ပါကစၥတန္ ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ တာကစၥတန္ႏိုင္ငံတို႕ပါ၀င္ေသာနယ္ေျမ)

ဗဟုသုတ ဟင္းေပါင္းအိုးႀကီး's photo.

သာသနာႏွစ္ ၅၀၀ (ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ႏွစ္၁၀၀) ေယာနကတိုင္း ဆိုသည္မွာ ေတာင္ အရွတိုက္ အေနာက္ ဘက္ေျမာက္ ပိုင္းရွိ ေရွးက ဘက္ထရီးယားဟု ေခၚတြင္သည့္ ပါကစၥတန္ ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ တာကစၥ တန္ႏိုင္ငံတို႕ပါ၀င္ေသာ နယ္ေျမမ်ားျဖစ္သည္။

ထိုေဒသရွိ အလသႏၵဒီပ အရပ္ကလ သိရြာတြင္ မိလိႏၵသူငယ္ ကို ေမြးဖြား ခဲ့သည္။ ထုိရြာသည္ သာဂလ ေနျပည္  ေတာ္ ႏွင့္ယူဇနာ ၂၀၀ ေ၀းကြာသည္။ ကလသိရြာ သည္ ဆီယာလ္ကြတ္ျမိဳ႕ (သာဂလ ေနျပည္ေတာ္)၏ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ မိုင္ ၄၀၀ ေက်ာ္ ၅၀၀ ခန္႕ ကြာေ၀းေသာ ယခု အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ ကဘူးလ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဘက္အနီးရွိ အရပ္ျဖစ္သည္ဟု ေရွးေဟာင္းသမိုင္း ပညာရွင္မ်ားကလည္း ခန္႕မွန္းၾကသည္။


ေရွးသာဂလၿမိဳ႕ေတာ္

=============
သာဂလၿမိဳ႕သည္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္း၊ ေတာင္တန္းမ်ားျဖင့္ သာယာရႈေမာဖြယ္ေကာင္းသည့္ ေအးခ်မ္းေသာ အရပ္ျဖစ္ သည္။ ဥယ်ာဥ္၊ ေတာတန္း၊ တဖက္ဆည္ကန္၊ ေလးေထာင့္ကန္တို႕ရွိသည္။ 
 
အၾကားအျမင္ဗဟုသုတရွိသူတို႕ဖန္တီးတည္ေထာင္ထားေသာၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ရန္သူမ်ားမ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေအာင္ ရန္သူတို႕မဖ်က္ဆီးႏိုင္ေအာင္ ထူးျခားဆန္းၾကယ္ခိုင္ခံေသာတံခါး၊မုခ္ဦး၊နက္ေသာက်ဳံးေျမာင္း၊ ျဖဴေဖြးေသာ တံ တိုင္း၊ ၀န္းရံထားေသာ နန္းၿမိဳ႕ရိုး၊ လမ္းႀကီးလမ္းငယ္၊ လမ္းေလးခြဆုံတို႕ရွိသည္။ 
 
ကုန္ပစၥည္းမ်ိဳးစုံတို႕ျဖင့္ ျပည့္စုံေသာ ေစ်းေတာ္ႀကီးသာမက အလွဴမဂၤလာပြဲခင္းက်င္းပႏိုင္သည့္ မ႑ပ္ တန္ေဆာင္းမ်ားပါ၀င္သည္။ ဆင္၊ ျမင္း ရထား၊ ေျခသည္ေတာ္မ်ား၊ အဆင္းလွေသာ ေယာက်ာၤး၊ မိန္းမ တို႕ပါ၀င္ေသာ လူမ်ိဳးစုံ၊ မ်ားျပားေသာ မင္း၊ ပု႑ား၊ ဆင္းရဲသားမ်ား၊ ပန္းေစ်း၊ နံသာေစ်း၊ ရတနာေစ်းတို႕ျဖင့္ လိုခ်င္တပ္မက္ဖြယ္မ်ဳိးစုံေရာင္းခ်သည္။ အတတ္ပညာရွိသူမ်ား၊ လိမၼာကၽြမ္းက်င္ေသာ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ အသျပာ၊ ေရႊေငြစားဖြယ္စုံ ခင္းက်င္းထားေသာ ဆိုင္ကနားမ်ား ျပည့္စုံသည့္နတ္တို႕ၿမိဳ႕ေတာ္ႏွင့္ တူေပသည္ ဟု မိလိႏၵပညာက်မ္းတြင္ ဖြင့္ဆိုထားသည္။

ကဘူးလ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ပံခ်သိွ်ရ္ျမစ္တို႕ဆုံရာအနီး ခ်ရိကာေခၚၿမိဳ႕တစ္၀ိုက္တြင္ အလက္ဇျႏၱားဘုရင္၏ ၿမိဳ႕ပ်က္မ်ား ကို ေတြ႕ရွိသည္ကို ေထာက္၍ ဤေနရာတစ္၀ိုက္၌ပင္ ေယာနက ၀ါယနေခၚ ဂရိတို႕၏ အႏြယ္ျဖစ္ေသာ မိလိႏၵကို ေမြးဖြားခဲ့သည္ဟု မွန္းဆထားၾကသည္။ ထုိျမစ္ႏွစ္ႏွစ္ျမစ္ၾကားရွိ ကုန္းေျမကိုပင္ ေရပတ္လည္ ၀န္းရံလွ်က္ မရွိေသာ္လည္း ျမစ္ႏွစ္ျမစ္ၾကားတြင္ တည္ရွိေသာေၾကာင့္ ဒီပ ဟုေခၚခဲ့ၾကဟန္တူေပသည္။


အဆိုပါ ကသီၶရ၊ ဂႏၶရ ႏွင့္ ေယာနကတိုင္း (ယခုအေခၚ ကက္ရွမီးယား၊ ပါကစၥတန္ႏွင့္ အဖဂန္နစ ၥတန္ႏိုင္ငံ ) မ်ားတြင္ ေရွးဂရိအႏြယ္၀င္ ဘုရင္မ်ား အုပ္စိုးေလသည္။ ထိုဂရိဘုရင္မ်ားသည္ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား ကိုးကြယ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာကိုပင္ လက္ခံယုံၾကည္ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ အေသာက ႏို္င္ငံေတာ္ႀကီး ၿပိဳကြဲ ၿပီးေနာက္ ေယာနကတိုင္း ႏွင့္ ဂႏၶာရာတိုင္းကို ဆက္လက္ အုပ္ခ်ုဳပ္ရေသာ ဂရိမင္းဆက္ ၃၀ခန္႕မွ်ရွိခဲ့သည္။


ထိုဂရိႏြယ္၀င္ ဘုရင္မ်ားအနက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၅၀၀တြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ ဘုရင္သည္ မိလိႏၶ မင္းႀကီးျဖစ္သည္။ သူသည္ ပညာရွိဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္သည္။ ထုိမင္းသည္ မရွင္းလင္းေသာ အခ်က္မ်ားကို အရွင္ နဂေသန အမည္ရေသာ ရဟႏၲာမေထရ္ျမတ္အား ေမးျမန္းေလွ်ာက္ထားသည္။ မေထရ္ျမတ္သည္ မင္းႀကီး၏ သံသယမ်ားကို အခ်က္က်က် ပယ္ရွင္းလ်က္ ေမးခြန္းတိုင္းကို တိက်ျပတ္သား စြာေျဖ ဆိုေတာ္ မူခဲ့သည္။ 
 
ထုိပညာရွိ မင္းႀကီးႏွင့္ အရွင္နဂေသနတို႕၏ အေမးအေျဖမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ထားေသာ က်မ္း ကို မိလိႏၵ က်မ္းဟူ၍ ျမန္မာ ဗုဒၶဘာသာ စာေပေလာကတြင္ စာဖတ္သူတို႕ အထင္အရွား သိေနၾကဆဲျဖစ္သည္။ မိလိႏၵက်မ္း သည္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶသာသနာေတာ္၌ အဌကထာဆရာႀကီးမ်ား ေလးစားခဲ့ရသည္႔  ပါ႒ိေတာ္ စာရင္း ၀င္ က်မ္းပင္ျဖစ္သည္။

မိလိႏ ၵဟူေသာအမည္ကို ဘက္ထရီးယားအႏြယ္ ဂရိဘုရင္မ်ား၏ အမည္စာရင္း၌ မိနႏၵာဟူ၍ ေဖာ္ျပထား သည္။ သို႕ေသာ္လည္း မူလမွတ္တမ္းတင္သူ သည္ အိႏၵိိယအမည္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေအာင္ မိနႏၵာဟူေသာ အမည္ကို မိလိႏ ၵဟူ၍ ျပဳျပင္ေရးသား ထားျခင္းျဖစ္သည္။ 
 
သာသနာႏွစ္ ၅၀၀ ခရစ္မေပၚမီ ႏွစ္၁၀၀ခန္႕အခ်ိန္က အဆိုပါ ေယာနကတို္င္း၏ ေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ေသာ သာဂလ ၊ ယခုပါကစၥတန္ ႏိုင္ငံ ေခ်နဗ္ ျမစ္ ႏွင့္ ရာဗိ (ရာ၀ိ)ျမစ္ၾကားရွိ ဆီးယာလ္ကြတ္ၿမိဳ႕ ၌ ေပၚထြန္း ခဲ့ေသာ ပညာရွိ မင္းတစ္ပါး ျဖစ္သည္။
 
 မိလိႏၵဘုရင္အေၾကာင္းကို အေနာက္တိုင္း စာေပမ်ားတြင္လည္း ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။ ထိုမင္းျမတ္ သည္ အိႏၵိယျပည္ထိ တိုင္အာင္ ဂရိအင္ပါယာႀကီးကို က်ယ္ျပန္႕ေစခဲ့ေသာ ဘက္ထရီးယားဘုရ င္ႏွစ္ဦး အနက္ တစ္ဦးျဖစ္သည္ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ အိႏၵိယျပည္ကို သြားေရာက္အုပ္စုိးေသာ ဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္သည္ ဟူ၍လည္းေကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ 
 
ထုိ႕အျပင္ မိလိႏၵမင္းၿကီးသည္ အိႏၵိယျပည္တြင္ နယ္ပယ္မ်ားစြာ ခ်ဲ႕ထြင္နိုင္၍ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အထူးထင္ရွားခဲ့ေသာ အလက္ဇျႏၵားဘုရင္ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ဂရိႏိုင္ငံမ်ားကို ဆက္လက္အုပ္စုိးေသာ ဘုရင္တစ္ပါး ျဖစ္သည္ဟု ေဖာ္ျပၾကသည္။ ထို႕အျပင္ ကသၶိရျပည္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ မွတ္တမ္းတစ္ခုတြင္ ကသီၼရျပည္ကို လာေရာက္အုပ္စိုးခဲ့ေသာ ဂရိလူမ်ိဳးရွစ္ဦးရွိရာတြင္ ခုႏွစ္ဦးေျမာက္ဘုရင္မွာ ဤ မိလိႏၵ မင္းၿကီး ပင္ျ ဖစ္သည္ဟု အဆိုရွိခဲ့သည္။

ဗဟုသုတ ဟင္းေပါင္းအိုးႀကီး's photo.
 
ဂရိႏြယ္၀င္ မိလိႏၵ ဘုရင္၏ ရုပ္ပုံႏွင့္ အမည္နာမကို ေရးထိုးထားေသာ ဂႏၶရေခတ္လက္ရာ ဒဂၤါးၿပား
********************************************************************************

အိႏၵိယႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းမွ တူးေဖာ္ရရွိေသာ ဒဂၤါးတို႕တြင္ မိနႏၵာ ဟူေသာ အမည္ႏွင့္ရုပ္ပုံမ်ား ေရးထိုး သြန္း လုပ္ ထားသည္ကို ေထာက္ရႈျခင္းအားျဖင့္ ခိုင္မာေသာ သက္ေသသာဓက အေထာက္အထား မ်ား ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုရေပေတာ့မည္။ ထိုေနရာမ်ားမွာ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိရေသာ ဒဂၤါးအမ်ိဳးေပါင္း ၂၂ မ်ိဳးတြင္ မိနႏၵာ အမည္ႏွင့္ ရုပ္ပုံပါရွိေသာ ဒဂၤါးအမ်ိဳးေပါင္း ရွစ္မ်ိဳးကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ေပသည္။


အဆိုပါေတြ႕ရွိမႈမ်ားကို ေထာက္ရႈလွ်င္ မိနႏၵဘုရင္ သာသနာျဖန္႕က်က္စိုးမိုးခဲ့ေသာ နယ္ပယ္မ်ားသည္ အေနာက္သို႕လားေသာ ကဘူးလ္ျမစ္၊ အေရွ႕သို႕လားေသာ္ ကသီၼရအထိ ျဖစ္၍ နယ္ပယ္ အက်ယ္အ၀န္း မည္မွ်ရွိသည္ကို ခန္႕မွန္းႏုိင္ေပသည္။ ဒဂၤါးေပၚတြင္ ေတြ႕ရွိေသာ ရုပ္ပဳံအား ခန္႕မွန္းခ်က္အရ မိနႏၵာဘုရင္ မွာ ခံညား၍ ပညာရွိလကၡဏ ေပၚလြင္ကာ ႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ိဳးကို ခ်စ္သည့္ သူရသတၱိႏွင့္ျပည့္စုံေသာ ဘုရင္ တစ္ပါးျဖစ္ေၾကာင္းသိသာႏိုင္ေပသည္။

 
ဒဂၤါးအခ်ိဳ႕တြင္ မိနႏၵာဘုရင္၏ ငယ္ရြယ္ႏုပ်ိဳစဥ္က ပံုကို ေတြ႕ရၿပီး အခ်ိဳ႕ပုံမ်ားမွာ အိုးမင္းေသာပံုမ်ား ကို ေတြ႕ ရ သျဖင့္ ထိုဘုရင္ မင္းျမတ္သည္ နန္းသက္မည္မွ်စိုးစံသြားေၾကာင္း ခန္႕မွန္းႏိုင္ေပသည္။

မိနႏၵာဘုရင္၏ တံဆိပ္ခပ္ႏွိပ္ထားေသာ ဒဂၤါးမ်ားကို ၄င္းနတ္ရြာစံၿပီးသည္ေနာက္ ႏွစ္ အတန္ၾကာျမင့္ေအာင္ ပင္ ကဘူးလ္ျမစ္ကမ္း ကေမၺာဇတိုင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ဂူဂ်ရတ္ (ဂစၧရ)တစ္ေလွ်ာက္၌ သုံးစြဲခဲ့သည္ ကို ေထာက္ရႈ၍ မိလိႏၵဘုရင္ႀကီး၏ ဗုဒၶေခတ္ကို သိရွိႏိုင္ေပသည္။


ေတြ႕ရွိေသာ ဒဂၤါးမ်ား၏ တစ္ဖက္ မ်က္ႏွာတြင္ ဂရိဘာသာျဖင့္ စာတန္းထိုးထားၿပီး အျခားတစ္ဖက္တြင္ ပါဠိဘာသာျဖင့္ ေရးထိုးထားသည္ကို ေတြ႕ရေပသည္။ ဒဂၤါးတြင္ ဆင္ရုပ္ ျမင္းရုပ္စသည့္ တိရစၧာန္ရုပ္မ်ား အျပင္ ရထားဘီး ဓမၼစၾကာပံုမ်ားပါ ေတြ႕ရသျဖင့္ ဘာသာတရားကိုု ၾကည္ညိဳေလးစား အေရးထားေသာ မင္းတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ထိုမင္းနတ္ရြာစံေသာအခါ ရုပ္ကလပ္ေတာ္ကို တိုင္းသူျပည္သားမ်ားက တိုက္ခိုက္ လုယူၾကေလသည္။ ထို႕ေနာက္မွ အရိုးျပာကို ေစတီတည္ၾကေၾကာင္း သမိုင္းပညာရွင္ ပလုတတ္ခ်္က ေရး သားခဲ့ေလသည္။


မိလိႏ ၵပညာက်မ္းကို ေရွးဦးစြာ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ သီဟိုဠ္ကၽြန္း ေဒါဏီၿမိဳ႕၌ သီတင္း သုံးေနထိုင္ ေတာ္မူခဲ့ေသာ ေဒါဏိ မေထရ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ထုိေခာတ္ကာလက ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မေထရ္မ်ားအားလုံး လက္ခံယုံၾကည္ ခဲ့ၾကေသာ က်မ္းတစ္ဆူျဖစ္သည္။

 
 အရွင္နာဂေသန၏ ေမြးဖြားရာေဒသမွာ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္၏ အနီးရွိ ဂဇဂ္လရြာျဖစ္သည္။ ထိုရြာသည္ ကသီၼရတိုင္း (သို႕) ဂႏၶရတိုင္းအတြင္းမွ ရြာတစ္ရြာ ျဖစ္သည္။
 
ထို႕ေၾကာင့္အဆိုပါ ေယာနက တိုင္းတြင္ ထိုေခတ္ ထိုအခါ ကာလက ဗုဒၶသာသနာ အေရာင္အ၀ါ မည္မွ် ထြန္းလင္းခဲ့ပံု သာသနာေတာ္ကို ၾကည္ညိဳေလးျမတ္သူ ဂရိဘုရင္ ႏွင့္ ရဟႏၲာပညာရွိတို႕ ေပၚထြန္းခဲ့ပံုတို႕ကို အဆိုပါ သာသနာ့ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားကို အထင္အရွား သက္ေသျပလွ်က္ရွိေပသည္။

ေယာနကတိုင္း ၌ မိလိႏၵမင္းၾကီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ၾကာေသာအခါ ဗုဒၶ၀ါဒမွာေျပာင္းလဲသြားခဲ႔ ပါသည္။ မိလိႏၵေခတ္တြင္သာ ေထရ၀ါဒ ပင္မဗုဒၶဘာသာ အမွန္စစ္စစ္ ထြန္းကားခဲ့သည္။ မိလိႏၵပညာက်မ္း သည္ အရွင္မဟာ ေမာဂၢလိပုတၳတိႆေထရ္ႏွင့္ အေသာက မင္းႀကီးတို႕၏ ကိုးတိုင္း ကိုးဌာန သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းမွ ေပၚထြက္လာေသာအသီးအပြင့္ တစ္ခုျဖစ္ေပသည္။ သာသနာႏွစ္ ၆၀၀ ျပည့္ႏွစ္ခန္႕ သို႕ ေရာက္ေသာ အခါ အိႏၵိယျပည္ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းေဒသတိဳ႕တြင္ ေထရ၀ါဒ ပင္မ ဗုဒၶသာသနာေတာ္မရွိေတာ့ေခ်။


သာသနာႏွစ္ ၆၀၀ ျပည့္ႏွစ္ခန္႕တြင္ ရုရွားအႏြယ္၀င္ ဘုရင္မ်ားကို `သက´ဟုေခၚၾကသည္။ ကုရွန္မင္းဆက္ ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ ထုိမင္းဆက္မ်ားသည္ အာဖဂန္ နစၥတန္၊ ဘလူခ်ီတန္၊ ဂႏၶရ၊ စေသာ အိႏိၵယ အလယ္ပိုင္း အတုရာ တိုင္ေအာင္ ၀င္ေရာက္လႊမ္းမိုးခဲ့သည္။ သာသနာႏွစ္ ၆၅၀ ခန္႕တြင္ ကုရွန္မင္းဆက္ ကနိရွက မင္းလက္ထက္တြင္ သဗၺတိၳိ ၀ါဒဂုိဏ္း၏ ပိဋကတ္ေတာ္ကို သဂၤါယနာ တင္ခဲ့သည္။ (ထိုသဂၤါယနာသည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶသာသနာ ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေခ်)


ခရစ္ ၉ ရာစုတြင္ အဆိုပါေဒသကို မူဆလင္ေတြက အဓမၼသိမ္းပိုက္ၿပီး သားေဖာက္ၿပီး သာသနာျပဳခဲ့ ပါေၾကာင္း
ဂရိတိုင္းျပည္မွာ မိလိႏၵမင္းႀကီးသည္ ဘယ္လို ၀င္ေရာက္ခဲ႔ သလဲဆိုတာ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႕ ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

ေလးစားစြာျဖင့္

ဟန္မ်ိဳးမြန္
__________________________________

Hanmyo Mon'၏ စာမ်က္ႏွာမွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။

From...~{ဗဟုသုတ ဟင္းေပါင္းအိုးႀကီး}~
 
 


No comments:

Post a Comment